در سال های اخیر، درمان هدفمند به یکی از موثرترین روش های درمان بسیاری از سرطان ها تبدیل شده است و در کنار جراحی، شیمی درمانی، رادیوتراپی و ایمونوتراپی نقش مهمی در درمان بیماران ایفا می کند.
درمان هدفمند یا Targeted Therapy یکی از پیشرفته ترین روش های درمان سرطان است که با هدف قرار دادن مولکول ها و مسیرهای خاص رشد سلول های سرطانی، روند پیشرفت بیماری را کنترل می کند. برخلاف شیمی درمانی که بسیاری از سلول های سالم بدن را نیز تحت تاثیر قرار می دهد، درمان هدفمند تلاش می کند با دقت بیشتری سلول های سرطانی را هدف قرار دهد و آسیب کمتری به بافت های سالم وارد کند.
در مرکز پزشکی هسته ای سارا، بیماران می توانند با بهره گیری از روش های نوین پزشکی هسته ای و خدمات تخصصی مرتبط با درمان سرطان، مسیر تشخیص و درمان خود را با دقت بیشتری دنبال کنند.
درمان هدفمند روشی است که داروهای مخصوص، مولکول های غیرطبیعی موجود در سلول های سرطانی را شناسایی کرده و رشد یا تکثیر آنها را متوقف می کنند.
این درمان بر اساس ویژگی های ژنتیکی و مولکولی هر تومور طراحی می شود و به همین دلیل برای همه بیماران یکسان نیست.
درمان هدفمند چگونه انجام می شود؟
پیش از شروع درمان، پزشک ممکن است آزمایش های ژنتیکی یا مولکولی روی نمونه تومور انجام دهد تا مشخص شود آیا بیمار برای دریافت درمان هدفمند مناسب است یا خیر.
در صورت وجود اهداف مولکولی مناسب، داروهای اختصاصی به صورت قرص، کپسول یا تزریق وریدی تجویز می شوند.
درمان هدفمند برای چه سرطان هایی استفاده می شود؟
درمان هدفمند امروزه در درمان بسیاری از سرطان ها کاربرد دارد، از جمله:
- سرطان پستان
- سرطان ریه
- سرطان روده بزرگ
- سرطان معده
- سرطان کلیه
- سرطان تیروئید
- ملانوما
- برخی انواع سرطان خون و لنفوم
نوع داروی مورد استفاده به نوع سرطان و نتایج آزمایش های مولکولی بستگی دارد.
مزایای درمان هدفمند
درمان هدفمند مزایای متعددی نسبت به روش های سنتی درمان سرطان دارد، از جمله:
- هدف قرار دادن سلول های سرطانی با دقت بیشتر
- آسیب کمتر به سلول های سالم
- کاهش بسیاری از عوارض نسبت به برخی داروهای شیمی درمانی
- افزایش اثربخشی درمان در بیماران منتخب
- امکان ترکیب با سایر روش های درمان سرطان
عوارض درمان هدمند
اگرچه این روش نسبت به بسیاری از درمان های قدیمی عوارض کمتری دارد، اما بدون عارضه نیست.
برخی از عوارض احتمالی عبارت اند از:
- خستگی
- بثورات پوستی
- اسهال
- افزایش فشار خون
- مشکلات کبدی
- تغییرات ناخن و پوست
- زخم های دهانی
شدت این عوارض در افراد مختلف متفاوت است و پزشک با بررسی وضعیت بیمار، آنها را کنترل می کند.
تفاوت درمان هدفمند با شیمی درمانی
مهم ترین تفاوت این دو روش در نحوه عملکرد آنهاست.
شیمی درمانی تمام سلول هایی را که سرعت تقسیم بالایی دارند تحت تاثیر قرار می دهد، اما درمان هدفمند تنها مولکول ها و مسیرهای خاص موجود در سلول های سرطانی را هدف قرار می دهد.
به همین دلیل در بسیاری از بیماران، درمان هدفمند تحمل پذیری بیشتری دارد.
آیا همه بیماران می توانند درمان هدفمند دریافت کنند؟
خیر. این روش تنها در بیمارانی قابل استفاده است که سلول های سرطانی آنها دارای اهداف مولکولی مشخص باشند.
به همین دلیل انجام آزمایش های تخصصی قبل از شروع درمان اهمیت زیادی دارد.
نقش پزشکی هسته ای در درمان هدفمند
پزشکی هسته ای نقش مهمی در تشخیص، ارزیابی پاسخ به درمان و پیگیری بیماران دریافت کننده درمان هدفمند دارد.
تصویربرداری های تخصصی مانند PET/CT می توانند میزان پاسخ تومور به درمان را بررسی کرده و به پزشک کمک کنند اثربخشی دارو را در مراحل مختلف ارزیابی کند.
در مرکز پزشکی هسته ای سارا، خدمات پیشرفته تصویربرداری پزشکی هسته ای برای ارزیابی بیماران مبتلا به سرطان و بررسی پاسخ به درمان های نوین از جمله درمان هدفمند ارائه می شود.